Indeling woningmarktregio’s zet bouw sociale huurwoningen onder druk
Sinds deze week mogen woningcorporaties niet meer buiten de door minister Blok vastgestelde woningmarktregio’s bouwen. Doordat grote corporaties zich daardoor uit sommige gemeenten terug moeten trekken, is er in deze plaatsen soms (bijna) geen geld meer voor sociale huurwoningen.
Negentien woningmarktregio’s
Nederland is vanaf deze week verdeeld in negentien woningmarktregio’s. Waar corporaties vroeger door het hele land woningen mochten bouwen, zijn ze nu verplicht om binnen hun eigen regio te blijven. In feite hebben de corporaties hierbuiten een bouwverbod: als ze toch in een andere regio willen vouwen, moeten ze een ontheffing vragen bij de bewuste gemeente.
De indeling in woningmarktregio’s is een reactie op het wanbeleid dat binnen Vestia plaatsvond: deze corporatie was onder meer in te veel regio’s actief. De nieuwe bestuursvoorzitter van Vestia vindt de indeling in regio’s een zegen: “Wij zitten door heel Nederland heen en dat vind ik onwerkbaar. We hebben onze handen meer dan vol aan Rotterdam, Den Haag, Zoetermeer en Delft.”
Minder geld voor sociale huur
Door de indeling in woningmarktregio’s blijft er in sommige gemeenten geen geld over voor sociale woningbouw. Dit komt doordat grote, vaak vermogende corporaties zich terugtrekken. De regio die er het meeste op achteruit gaat is Amersfoort/Noord-Veluwe/Zeewolde. Hier is de bestedingsruimte die gemeenten voor sociale huurwoningen hebben met dertig procent gekrompen.
Doordat grote corporaties als De Alliantie, Dudok Wonen en Portaal zich terug moeten trekken, valt er in bijvoorbeeld Eemnes een groot gat: hier is geen geld meer voor nieuwe sociale huurwoningen. Hetzelfde geldt voor Rozendaal en Terschelling. In elf andere gemeenten zijn de beschikbare financiën gehalveerd. De bestedingsruimte neemt gelukkig niet overal af; in Noord-Holland-Noord is er dertien procent meer geld voor volkshuisvesting beschikbaar.
Uitverkoop
Doordat corporaties nu in strikte regio’s zijn onderverdeeld, is de verwachting dat corporaties op grote schaal huurwoningen aan elkaar gaan verkopen. Duurdere huurwoningen zullen mogelijk aan beleggers worden verkocht. Of er meer nieuwbouw van huurwoningen zal plaatsvinden is de vraag: afgelopen kwartaal werden er slechts voor 701 nieuwbouwwoningen vergunningen verleend. Dit aantal is sinds de eerste meting in 2009 niet zo laag geweest.
Veelgestelde vragen
Wat houdt de nieuwe indeling in woningmarktregio’s in voor woningcorporaties?
Sinds kort zijn woningcorporaties verplicht om alleen nog binnen de negentien vastgestelde woningmarktregio’s te bouwen. Dit betekent dat ze niet meer door het hele land actief mogen zijn. Willen ze toch buiten hun eigen regio bouwen, dan moeten ze hiervoor een ontheffing aanvragen bij de betreffende gemeente.
Waarom zijn deze woningmarktregio’s ingevoerd?
De indeling in woningmarktregio’s is een directe reactie op het wanbeleid dat in het verleden plaatsvond bij woningcorporaties, zoals Vestia. Deze corporatie was bijvoorbeeld in te veel regio’s tegelijk actief, wat als onwerkbaar werd ervaren. Het doel is om corporaties zich te laten focussen op een specifieke regio.
Wat zijn de belangrijkste gevolgen van deze nieuwe indeling voor de sociale huursector?
Een belangrijk gevolg is dat in sommige gemeenten minder geld beschikbaar is voor sociale woningbouw. Dit komt doordat grote, vermogende corporaties zich moeten terugtrekken uit gemeenten die buiten hun nieuwe regio vallen. Hierdoor ontstaat er een financieel gat, wat de bouw van nieuwe sociale huurwoningen onder druk zet.
Welke gemeenten worden het meest getroffen door de nieuwe regels?
De regio Amersfoort/Noord-Veluwe/Zeewolde ziet de bestedingsruimte voor sociale huurwoningen met dertig procent krimpen. Specifieke gemeenten zoals Eemnes, Rozendaal en Terschelling hebben zelfs helemaal geen geld meer voor nieuwe sociale huurwoningen, doordat grote corporaties zich daar terugtrekken. In elf andere gemeenten zijn de beschikbare financiën gehalveerd.
Wat is de impact van de nieuwe regels op de nieuwbouw van huurwoningen?
De verwachting is dat corporaties op grote schaal huurwoningen aan elkaar gaan verkopen om binnen hun regio te blijven. Duurdere huurwoningen kunnen mogelijk aan beleggers worden verkocht. Wat betreft nieuwbouw is er onzekerheid; het aantal vergunningen voor nieuwbouwwoningen was afgelopen kwartaal het laagst sinds de eerste meting in 2009, wat geen positief teken is voor de bouw van nieuwe huurwoningen.
